Grafarvogur hægri >< vinstri

Scroll down for English

28. maí til 14. júní 2026
Opið fimmtudaga til sunnudaga frá 15-18 á meðan sýningu stendur til 14. júní
Listmaður verður við með rauðvín á könnunni og býður gesti velkomna alla daga.

Einkasýning Huldu Rósar Guðnadóttur, innsetning í blandaða miðla.
Sýningarstjóri Dr. Ann-Sofie Gremaud, dósent við Háskóla Íslands

Spjall á laugardögum kl 15:00
30. maí Dr. Óskar Örn Arnórsson, arkitekt/arkitektúrsagnfræðingur og sýningarstjóri Slökkvistöðvarinnar í Grafarvogi
6. júní Dr. Ann-Sofie Gremaud, menningarsagnfræðingur og dósent við HÍ
13. júní Birta Guðjónsdóttir, sýningarstjóri Grafarvogsútgáfu Hjólsins, sýningarröð Myndhöggvarafélagsins, árið 2020 

Í ljósmyndaseríunni Grafarvogur hægri >< vinstri kannar myndlistarmaðurinn Hulda Rós Guðnadóttir Grafarvogshverfið. Ljósmyndirnar sýna Grafarvog sem stað sem tengir saman ýmsar spurningar er varða landslag og borgarumhverfi á Íslandi. Á látlausan hátt draga þær úr væntingum um hið tignarlega og ósnortna sem oft fylgir framsetningu íslensks landslags en bjóða þess í stað upp á aðra sýn.

Serían samanstendur af nítján pörum ljósmynda, teknum á nítján áningarstöðum á göngu um Grafarvogshverfið í útjaðri Reykjavíkur, og eru myndirnar settar fram í þeirri tímaröð sem þær voru teknar.

Í verkinu rannsakar Hulda ljósmyndun sem listmiðil í samspili við rannsókn á almannarými um leið og hún á samtal við önnur rannsóknarverkefni á íslensku landslagi sem við þekkjum úr málverkum Jóhannesar S. Kjarval og Guðrúnar Kristjánsdóttur og ljósmyndum Rúríar og Péturs Thomsen. Verkið vinnur með og tekst á við fyrirbærið íslenskt landslag bæði sem kunnuglegt umhverfi – sem virkar eins og hljómgrunnur fyrir fagurfræðilegar tilraunir, samtal og samspil hugmynda sem útfærðar eru í ólíka miðla þar sem þær óma, lifna við og ná flugi – og sem stað sem flæktur er saman við erlendar ímyndanir, þjóðernisrómantík, ímyndarsköpun og markaðssetningu samtímans. Myndirnar voru teknar árið 2020 á tíma þegar heimsfaraldur framandgerði hversdagsleikann og varpaði nýstárlegu ljósi á jafnvel hið allra kunnuglegasta. Hægt er að rekja flækjustig þessa samhengis í myndunum: Undarleg tómleikatilfinning en um leið róandi vitund um þau forréttindi að geta farið í gönguferðir á tímum einangrunar setur fram nýja skynjun í myndunum.

Kjarni verksins er áhugi á kortagerð og hinu kerfisbundna sjónarhorni. Hér birtast hnit sem tilvísun í klassíska kortagerðarhefð um leið og listamaðurinn notar myndavélina sem rannsóknartæki og aðferðafræðilegt akkeri, líkt og í fyrri verkum. Í þetta sinn setur hún sér strangar reglur: Á göngu sem tók um það bil fimm klukkustundir staldraði hún við á tíu mínútna fresti til að taka tvær ljósmyndir – fyrst til hægri, síðan til vinstri. Myndirnar voru síðar litgreindar og unnar, en ummerki breytinga sem urðu á meðan á göngunni stóð, veðurfarslega og á þreytustigi, eru áfram sýnileg. Gönguleiðin sjálf hefur verið handteiknuð út frá hnitunum til að draga fram tengslin milli hreyfingar, kortlagningar og skynjunar.

Verkið leikur sér einnig að spennunni milli innra og ytra sjónarhorns. Myndirnar eru teknar „utan háannatíma“, fjarri hápunkti ferðamannatímabilsins á Íslandi. Fyrir heimafólk er þetta landslagið eins og það birtist mestan hluta ársins: grátt haf, svartar klappir, móbrúnt gras og lauflaus tré mynda kunnuglegt umhverfi. Staðsetningin sem hefur verið valin opnar fyrir spurningar um hið hversdagslega og vel þekkta – útþenslu borgarinnar, úthverfi sem jaðar, hið dæmigerða íslenska landslag sem margir íbúar myndu einfaldlega kalla okkar Ísland.

Sem Íslendingur búsettur erlendis snýr Hulda aftur til síns gamla lands(lags) eftir að hafa í mörg ár vanist annars konar landslagi. Hún kann að hafa misst tengingu við hinn opna sjóndeildarhring sem liggur lágt við sjónarrönd. Dæmigert, manngert umhverfi á norðausturjaðri Reykjavíkur getur einnig virst framandi fyrir þann sem ólst upp meira miðsvæðis í borginni. Verkið býður upp á nýtt sjónarhorn á annars vel þekkt fjöll ogendurrammar þau í gegnum fjarlægð, endurkomu og líkamlega hreyfingu.

Verkefnið sækir einnig í hefð ferðasagna og landslagsskráningar. Sem ferðadagbók úr samtímanum felst í verkinu endurhugsun á því hvað það er að ferðast fótgangandi og skrá íslenskt landslag í sjónræna skissubók. Ljósmyndirnar eru teknar á vettvangi en síðan unnar áfram á vinnustofunni. Ásamt veðurfarsbreytingum verður líkamlegt álag göngunnar hluti af frásögninni: Á miðri leið getur áhorfandinn greint þreytu listamannsins, sem birtist í óhefðbundnum fókuspunkti sem í sumum tilvikum nálgast að vera ekki til staðar. Með þessum hætti eru ljósmyndirnar einnig sjónrænt ummerki um vinnandi líkama.

Samband okkar við landslag er margvíslegt: við upplifum það bæði sem nánasta umhverfi okkar og sem mynd sem við sjáum frá ákveðnu sjónarhorni. Það gerir sýn okkar á landslag að marglaga merkingarfléttu, einskonar margyfirstrikuðu fornriti, þar sem aðrar myndir og menningarlegar frásagnir hafa verið skrifaðar hver ofan í aðra. Í þessari framsetningu á Grafarvogshverfinu verka saman annars vegar abstraksjónin sem felst í því að teikna gönguleiðina út frá sjónarhóli fuglsins – hinum kerfisbundna fyrirfram skilgreinda ramma verksins – og hins vegar líkamleg innlifun í umhverfinu. Hvort um sig felur í sér menningarsögu – ekki síst í íslensku samhengi – og hér kemur hún saman í sérstöku samhengi Grafarvogs sem úthverfis þar sem andstæður takast á. Þetta er rými sem er heimilislegt og kunnuglegt frá sjónarhóli íbúa hverfisins en nýstárlegt í augum listamannsins – og líklega margra þeirra sem upplifa verkið – sem sýnir stað fjarri táknrænum ferðamannastöðum. Í Grafarvogur hægri >< vinstrifáum við að skyggnast bak við tjöldin á meðan sviðsetning íslensks landslags á sér stað á stöðum eins og Skógafossi, Reynisfjöru og 101 Reykjavík.

—

In this photographic series, Icelandic artist Hulda Rós Guðnadóttir explores the area of Grafarvogur. The photographs come to show us Grafarvogur as a place that ties  together a number of questions relating to landscape and urban environment in Iceland. They do so in an understated way that comes to deflate the expectations of the sublime and unspoiled that sticks to Icelandic landscape depiction, while offering us something else instead. 

The series consists of nineteen pairs of photographs, taken on nineteen spots during a walk through the Grafarvogur area in suburban Reykjavik and as Grafarvogur hægri >< vinstri they make up a series in chronological order. 

In this series Guðnadóttir explores art in a dialogue with public space while she is also in conversation with other investigations of Icelandic landscape such as the paintings by Kjarval and Guðrún Kristjánsdóttir and the photographs of Rúri and Pétur Thomsen. The work engages with the Icelandic landscape – both as a familiar environment, as a resonance room for aesthetic experimentation in different media and as a site deeply entangled with foreign fantasies, national romanticism, and contemporary branding strategies. The project was conceived in 2020 at a moment when the coronavirus pandemic was defamiliarizing everyday life, shedding new light on even the most familiar environment. The complexity of this context can be traced in the images: The eerie emptiness in combination with soothing privilege of being able to take walks in a time of isolation, turn them into depictions of a new practice of walking. 

Central to the work is also the interest in cartography and the dogmatic gaze: Coordinates function as references to classical mapping traditions, while the artist uses the camera as a research tool and methodological anchor as she has done in earlier projects as well. This time, however, she imposed strict dogmas on her process: She walked for five hours, stopping every ten minutes to take two photographs – first to the right, then to the left. The images were later colour graded but the changes that occurred during the walk, weather and increased tiredness, remain. The route itself has been drawn by hand from the collected coordinates, highlighting the connection between movement, mapping, and perception.

The project also plays with the tension between inside and outside gazes. It is created “out of season,” far from the peak of Iceland’s tourism cycle. For locals, this is the landscape as it appears most of the year: grey sea, black rocks, umber grass, and leafless trees forming a familiar backdrop. The chosen location opens up themes of the mundane and the well-known – the urban sprawl, the suburban edge, the prototypical Icelandic landscape that many residents would simply call our Iceland.

As an Icelander living abroad, the artist returns to her old land(scape) after years of adapting to a different one. The low horizon and open spaces may have been unlearned. Even a typical, domesticated environment on the North-Eastern outskirts of Reykjavik can feel unfamiliar to someone who grew up in central Reykjavík. The work offers a different angle on otherwise well-known mountains, reframing them through distance, return, and bodily movement.

The project also draws on the tradition of travelogues and landscape documentation. Like a contemporary travel diary, it reimagines traveling by foot and recording the Icelandic landscape in a kind of visual sketchbook. The photographs are taken on site, then edited and completed in the studio, which ties back to traditional practices used by landscape painters. Along with changes in the weather, the physical strain of the walk becomes part of the narrative: mid-journey, the viewer can trace the artist’s fatigue, visible in an unconventional focus that in some cases comes close to being out of focus. In this way the photographs also also deal with the visual traces of the working body.

Our relationship to landscape encompasses different levels all at once: We experience it as our close environment as well as an image that we see through a gaze that makes it a palimpsest of layers of other images and cultural narratives. In this depiction of Grafarvogur there is a synergy between the abstraction of drawing the route from a bird’s perspective, the dogmatic predefined framework of the project together with the physical immersion in the environment. They each carry a cultural history – not least in an Icelandic setting and here they come together in the specific context of Grafarvogur as a dialectical suburban space: domesticated and familiar to the inhabitants but new to the artist – and potentially many of the viewers – and far from the emblematic tourist sites. In Grafarvogur hægri >< vinstri we see the backstage to the frontstage landscapes of Iceland such as Skogarfoss, Reynisfjara and 101 Reykjavík.